Türkiye’nin olimpiyat madalyası deposu olan branşlarda, mücadele sporcularının müsabaka öncesi uyguladığı hızlı kilo düşme yöntemlerinin fiziksel, zihinsel ve sinirsel etkilerini bilimsel verilerle ortaya çıkaracak “Mücadele Sporcularında Akut Dehidrasyonun Uyku Kalitesi, Bilişsel Beceriler ve Maksimum Kontraksiyon Sırasında sEMG Yanıtlarına Etkisi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı Spor Araştırmaları Çağrısı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Sporun bilimsel mutfağı: Dehidrasyonun görünmeyen etkileri araştırılıyor
Yürütücülüğünü Spor Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümid Karlı’nın yaptığı proje, güreş, boks, judo ve tekvando gibi olimpiyat başarısı yüksek branşlarda mücadele sporcularının en büyük sorunu olan hızlı kilo kaybı ve uykunun performans üzerindeki etkilerini ortaya çıkaracak ve proje kapsamında dehidrasyonun görünmeyen etkileri araştırılacak.
Karmaşık ölçümler, hassas veriler
Üniversitemiz bünyesinde yürütülen çalışmada, 12 üst düzey erkek mücadele sporcusu gönüllü olarak yer alıyor. Araştırma kapsamında;
- sEMG Yanıtları: Kasların elektriksel aktivitesi izokinetik kuvvet ölçümleriyle eş zamanlı kaydediliyor.
- Bilişsel Beceriler: Dikkat, görsel algı ve tepki süreleri dehidrasyonun her aşamasında test ediliyor.
- Uyku Takibi: Vitalthings Somnofy cihazı ile sporcuların dehidrate durumdaki uyku kalitesi detaylı olarak inceleniyor.
- Rehidrasyon Etkisi: Kaybedilen sıvının geri alınmasının ardından performansın ne kadar sürede toparlandığı analiz ediliyor.
Hedef: 2028 Olimpiyatları ve 12. Kalkınma Planı
Türk sporunun uluslararası arenadaki başarılarını bilimsel temellerle ele alan projenin dikkat çekici yönlerinden biri de doğrudan 12. Kalkınma Planı (Madde 794) hedefleriyle örtüşüyor olması. Türkiye’nin olimpiyat tarihindeki 104 madalyasının 99’unun ağırlık kategorisi olan branşlardan geldiği göz önüne alındığında, bu çalışmanın antrenörler ve federasyonlar için performans rehberi niteliği taşıması hedefleniyor. Proje sonuçlarının, uluslararası federasyonların tartı saatleri ve kilo düzenlemeleri konusundaki kurallarını etkileme potansiyeline sahip olması bekleniyor.
Proje, güçlü akademik kadrosu ile dikkat çekiyor
Disiplinler arası iş birliğinin dikkat çektiği ve yürütücülüğünü Prof. Dr. Ümid Karlı’nın yaptığı projenin araştırma kadrosunda Doç. Dr. Adnan Demirel, Doç. Dr. Şule Aydın Türkoğlu, Doç. Dr. Erbil Murat Aydın, Dr. Öğr. Üyesi Songül Çağlar, Dr. Öğr. Üyesi Kutlu Aydın, Arş. Gör. Koray Gökmen ve Arş. Gör. Semih Karaman yer alıyor.
Proje aynı zamanda, 2 lisansüstü bursiyere akademik gelişim imkânı sağlayarak, geleceğin bilim insanlarının yetiştirilmesine katkı sunuyor.
