Üniversitemizin, Türkiye’nin ev sahipliğini yapacağı BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) hazırlık sürecinde düzenlenmeye başladığı “BAİBÜ COP31 Yolunda” webinar serisi devam ediyor.
Çevrim içi serinin 4’üncü buluşmasında Doç. Dr. İlhan Sağsen, iklim müzakerelerini ulusal çıkarlar ve küresel sorumluluk ekseninde değerlendirdiği “İklim Değişikliği Müzakerelerine Eleştirel Bir Bakış: Ulusal Çıkarların Gölgesinde Küresel Sorumluluk” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.
Üniversitemiz Sürdürülebilirlik Koordinatörü ve Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamze Doğdu Yücetürk’ün moderatörlüğünü yaptığı programın açılışında, iklim değişikliğinin sınır tanımayan küresel bir sorun olmasına karşın kararların farklı ekonomik öncelikleri ve enerji güvenliği kaygıları olan devletler tarafından alındığına dikkat çekildi.
COP31’le Türkiye, küresel iklim diplomasisinin merkezindeki aktörlerden biri oluyor
Doç. Dr. Doğdu Yücetürk, TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin 2024 yılı toplam sera gazı emisyonunun bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 5,3 artışla 585 milyon ton CO₂ eşdeğerine ulaştığını ve bu emisyonların yaklaşık yüzde 72’sinin enerji sektöründen kaynaklandığını söyledi. Tarihsel sorumluluk, kişi başı emisyon ve ekonomik kapasite arasındaki dengenin Türkiye açısından önemine değinen Doğdu Yücetürk, COP31’in Türkiye’yi küresel iklim diplomasisinin merkezindeki aktörlerden biri haline getirdiğini vurguladı.
Açılış konuşmasının ardından, uluslararası iklim değişikliği müzakereleri, enerji ve su politikaları ile Avrupa Birliği çevre politikaları alanlarında çalışmalarını sürdüren Doç. Dr. İlhan Sağsen, iklim müzakerelerinin tarihsel gelişimini BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması kapsamında değerlendirdi.
2100 yılına kadar yaklaşık 3 derecelik ısınma öngörülüyor
“Ortak ama farklılaştırılmış sorumluluk” ilkesinin kuzey ve güney ülkeleri arasındaki kamplaşmayı hâlâ yansıttığını belirten Sağsen, müzakere sürecindeki temel sorunun vaat edilenle yapılan arasındaki uçurum olduğunu ifade etti. Mevcut taahhütlerin tamamı yerine getirilse bile 2100 yılına kadar 2,3–2,5 derecelik, bugünkü gidişatla ise yaklaşık 3 derecelik bir ısınmanın öngörüldüğünü vurguladı.
İklim finansmanındaki sorunlara dikkat çekildi
Sağsen, süreci yavaşlatan başlıca etkenler olarak devletlerin taahhütleri erteleme eğilimini, enerji güvenliği ve rekabet kaygılarını, fosil yakıt lobisinin etkisini ve ABD-Çin rekabetini sıraladı. İklim finansmanının büyük bölümünün hibe yerine kredi olarak verilmesinin gelişmekte olan ülkeler için bir borç sarmalı yarattığını, kayıp ve zarar fonundaki kaynağın ise tek bir afet bölgesinin zararını dahi karşılamaktan uzak olduğunu söyledi. Emisyon ticareti ve karbon yakalama mekanizmalarının gerçek azaltımın yerine bir “erteleme aracına” dönüşme riskine, yükselen deniz seviyeleriyle varlığı tehdit altındaki ada devletlerine ve uluslararası hukukta henüz tanımı bulunmayan “iklim göçmenleri” meselesine de dikkat çekti.
Çözüm, siyasi irade ve risk paylaşımı
Soru-cevap bölümünde katılımcıların sorularını yanıtlayan Sağsen, iklim krizinde “kazananın olmayacağını”, asıl meselenin insanlığın ego-merkezci mi yoksa eko-merkezci mi bir yaklaşımı benimseyeceği olduğunu vurguladı. Yenilenebilir enerji ve verimli teknolojilerin önemine değinen Sağsen, çözümün anahtarının devletlerin siyasi iradesi ve risk paylaşımı olduğunu kaydetti.
Programın kapanışında Doç. Dr. Gamze Doğdu Yücetürk, iklim değişikliğine ilişkin bilgilerin bilimsel ve doğru kaynaklardan edinilmesinin önemine dikkat çekerek, 15 ve 16 Ekim 2026 tarihlerinde Üniversitemizde düzenlenecek İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Sempozyumu’na tüm ilgilileri davet etti.
