TÜSEB kapsamında yürütülen bir araştırma çalışması, deneysel diyabet modelinde Trans-akonitik asidin (TAA) erkek üreme sistemi üzerindeki olası koruyucu etkilerini incelemeyi amaçlıyor. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Hayriye Soytürk’ün yürütücülüğünde gerçekleştirilen çalışmada, diyabetin testis dokusunda yol açtığı hücresel hasar mekanizmaları ferroptozis yolağı özelinde değerlendiriliyor.
“Sıçanlarda Streptozotosin ile Oluşturulan Diyabet Modelinde Trans Akonitik Asit’in Testis Dokusunda Ferroptozis Yolağı Üzerine Etkisinin Araştırılması” başlıklı çalışmada, diyabetin erkek üreme sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin altında yatan moleküler süreçlerin aydınlatılması hedefleniyor. Diyabetin; sperm kalitesinde azalma, spermatogenez bozuklukları, testosteron düzeylerinde düşüş ve testis dokusunda morfolojik değişikliklere yol açabildiği bilinirken, bu etkilerin özellikle oksidatif stres ve programlı hücre ölümü mekanizmalarıyla ilişkili olabileceği vurgulanıyor.
Araştırma kapsamında, Streptozotosin (STZ) ile deneysel diyabet oluşturulan Wistar albino erkek sıçanlarda testis dokusunda ferroptozis sürecine ait moleküler değişiklikler incelenecek. Demire bağlı lipid peroksidasyonu ile karakterize edilen ferroptozisin, diyabete bağlı testiküler hasarda önemli bir rol oynayabileceği düşünülüyor. Antidiyabetik ve antioksidan özellikleriyle bilinen Trans-akonitik asidin bu süreç üzerindeki olası düzenleyici etkileri farklı dozlarda değerlendirilecek.
Çalışmada, Trans-akonitik asit 28 gün süreyle 30 mg/kg ve 60 mg/kg dozlarında uygulanırken; elde edilen testis dokularında ferroptozis, apoptoz, otofaji, inflamasyon ve glukoz taşınımı ile ilişkili belirteçler moleküler, histolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal yöntemlerle analiz edilecek. Gen ekspresyon düzeyleri Q-RT-PCR ile belirlenirken, elde edilen bulgular Western Blot ve immün boyama teknikleriyle doğrulanacak.
Elde edilmesi planlanan sonuçların, diyabetin erkek üreme sistemi üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması; Trans-akonitik asidin testis dokusunda ferroptozis yolakları üzerindeki potansiyel koruyucu rolüne ilişkin yeni bilimsel veriler ortaya koyması bekleniyor. Çalışmanın, diyabete bağlı üreme sağlığı sorunlarına yönelik ileri araştırmalar için önemli bir bilimsel zemin oluşturması amaçlanıyor.
