Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ), biyoçeşitlilik ve ekoloji alanında önemli bir bilimsel çalışmaya daha ev sahipliği yapıyor.
Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Yavuzatmaca yürütücülüğünde hazırlanan “124Y148” numaralı TÜBİTAK 1001 projesi, karasal tatlı su kaya havuzlarındaki gizemli yaşamı mercek altına alıyor.
Karstik Kaya Havuzlarında Mikroskobik Yaşam
Proje, Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesine bağlı Evri ve Çöçelli bölgelerindeki dağlık karstik alanlarda yürütülüyor. Bu bölgelerde, kireçtaşı yüzeylerinde oluşan ve derinlikleri 5 cm ile 30 cm arasında değişen, tek su kaynağı yağmur suyu olan “kaya havuzları” inceleniyor.
Çalışmanın odağında; bu izole havuzlarda yaşayan ostrakod (kabuklu canlılar), diyatom (tek hücreli algler) ve zooplankton gruplarının birbirleriyle olan etkileşimleri (birlikte bulunma örüntüleri) ve bu canlıların çevresel faktörlerle olan ilişkileri yer alıyor.
Canlılar Bu İzole Havuzlara Nasıl Ulaşıyor?
Projenin en dikkat çekici hipotezlerinden biri, bu canlı gruplarının izole kaya havuzlarına nasıl taşındığı üzerine kurulu. Araştırmacılar; kuşlar, rüzgâr, insanlar ve küçükbaş hayvanlar gibi çeşitli vektörler aracılığıyla gerçekleşen taşınma varsayımını test ediyor. Bu amaçla, dağlık bölgeye yakın konumdaki üç farklı göletten de örnekler alınarak kaya havuzlarındaki canlıların olası kaynak habitatları tespit edilecek.
36 Ay Sürecek Kapsamlı Araştırma
2024-2027 yılları arasını kapsayan ve toplam 36 ay sürecek olan projede saha çalışmaları; biyolojik hareketliliğin en yüksek olduğu Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında üç haftalık periyotlarla gerçekleştiriliyor.
Güçlü Akademik İş Birliği
BAİBÜ koordinatörlüğünde yürütülen projenin ekibinde Türkiye’nin farklı üniversitelerinden uzman isimler yer alıyor:
- Prof. Dr. Abuzer Çelekli (Gaziantep Üniversitesi)
- Prof. Dr. Ahmet Altındağ (Ankara Üniversitesi)
- Öğr. Gör. Dr. Ömer Lekesiz (Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi)
Bu disiplinlerarası çalışma, Türkiye’nin iç su ekosistemlerine dair veri tabanını güçlendirirken, mikro-habitatlardaki yaşam stratejilerinin anlaşılmasına da kritik katkılar sunacak.
